Kook & Ko
Kook & Ko won in november 2025 de eerste prijs bij ‘EmPOWER jouw Initiatief’. Blij en trots zijn ze zeker – het enthousiasme spat ervan af. Vandaag ervaren we zelf waar de deelnemers zo blij van worden en wat samen koken én eten voor hen betekent. Veel!
Toen en nu
Dertig jaar geleden startte een huishoudschool in Horst met een kookactiviteit voor jongeren met een beperking. Wat begon als een eenvoudige les, groeide uit tot een hechte kookgroep. In die begintijd lag alles vast: wat er gekookt werd, hoe het moest gebeuren. Er was een strakke planning en één-op-één begeleiding. De kosten? 85 cent per avond.
In 2026 gaat het er heel anders aan toe. Twee keer per maand komt een groep van ongeveer twaalf mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking samen om te koken en te eten. De deelnemers zijn tussen de 21 en 70 jaar en worden begeleid door 4 vrijwilligers per avond, maar ze zijn met een club van 7 vrijwilligers die elkaar afwisselen. De groep kiest zelf wat er op het menu staat. Altijd 2 gangen: voor-en hoofdgerecht óf hoofdgerecht en toetje. Iedereen bewaart de recepten in een eigen map. Dan kunnen ze het recept nog eens gebruiken of eventueel thuis namaken.
De gewonnen prijs wordt gebruikt als bijdrage voor de huur. Na jarenlang gratis gebruik te hebben gemaakt van de keuken van Yuverta MBO, is Kook & Ko inmiddels verhuisd naar een voormalige kookstudio in de Norbertuswijk. De hogere huur vraagt om extra financiële steun, omdat veel deelnemers een Wajong-uitkering ontvangen. De deelnemers betalen hiervoor per jaar een bedrag. Ondanks deze uitdaging is de groep actief van september tot mei en biedt ze een warme plek waar samen koken, eten en contact centraal staat. Kook & Ko spreekt tot de verbeelding (ze hebben een wachtlijst).
De beleving
Bij binnenkomst voel je meteen dat het een gezellige avond wordt. De lichte kookstudio met vier ruime kookunits nodigt uit om aan de slag te gaan. Voor de glazen pui staat een lange rij tafels waar later wordt gegeten. Sjoerd, de eerste enthousiaste deelnemer, is al binnen en begroet ons met een brede lach. Daarna druppelen de anderen binnen: de vrijwilligers met kratten boodschappen en de ‘kokjes’. Allemaal op tijd, want klokslag 18.00 uur wordt er gestart, om 19.15 uur opgediend en om 21.00 uur is alles weer opgeruimd.
We stellen ons netjes voor. Vandaag mogen we meekoken. De schorten worden omgebonden. Antonio, liefhebber van de Italiaanse keuken, draagt een schort in de kleuren van de Italiaanse vlag. Lennart wijst trots op zíjn schort waar naast zijn naam ook het logo van superman prijkt. “Dus jij bent ‘Super Lennaert’?” Hij knikt verlegen maar trots. “Dat kun je wel zeggen” beaamt hij. “Mijn vader was vroeger kok, ik heb alles van hem geleerd.” Pa knikt en kijkt trots. Dat belooft wat.
Goed voorbereid
Aan tafel worden de recepten voorgelezen zodat iedereen weet wat er moet gebeuren.
Er staan altijd twee gangen op het menu. Een voorgerecht en een hoofdgerecht óf een hoofdgerecht en een nagerecht. Vandaag groentesoep en een ovenschotel met zuurkool en worst. Vrijwilligster Annemie koopt de boodschappen prijsbewust in en weet precies wat er nodig is. De boodschappen worden verdeeld per groep.
Prei, wortel, een stuk bloemkool, zuurkool, aardappelen en een potje kippenbouillon. De groepjes worden soepel verdeeld. Niets wordt opgelegd. “Kom jij deze keer bij mij? Ovenschotels worden ingevet, de pannen komen op het fornuis. “Ik schil de aardappels, snij jij de prei? Wie doet de worst?”
Aan de slag en vooral genieten
De sfeer is ontspannen. Eerst handen wassen, dan beginnen. Van stress is geen sprake.
Het gaat niet om presteren, maar om samen bezig zijn. Iedereen draagt bij op zijn eigen manier. Er wordt gesneden, gehakt, geschild, gebakken én gekletst.
Voor veel deelnemers is de kookgroep een belangrijk sociaal moment. Er ontstaan vriendschappen en verbindingen, ook buiten de kookavonden.
Als de soep begint te geuren en de ovenschotels in de oven staan, wordt alvast opgeruimd en de tafel gedekt. Dan is het zover: we gaan aan tafel. Iedereen geniet zichtbaar van het zelfbereide eten.
Een kleine domper
De taxi van Floor staat opnieuw veel te vroeg voor de deur. Ze heeft nog een vol bord zuurkool voor zich en ze is niet van plan om haar dit te laten ontnemen. Er vloeien een paar traantjes want het is niet de eerste keer dat dit gebeurt. “Ik woon op Daelzicht” heeft ze me eerder die avond toevertrouwd. “Daar kunnen we alleen eten bestellen niet zelf koken.” Hier smaakt het veel lekkerder en het is gezelliger.
De groep leeft met haar mee. Als de taxichauffeur geen oplossing heeft, wordt aangeboden haar zelf naar huis te brengen. Gelukkig is de spanning snel verdwenen. “Wat eten we de volgende keer?” vraagt Annemie? “Chocomousse wordt er geroepen of vanillevla.” Ze kunnen gelukkig weer lachen.
De tip van Jessie
“Mag ik nog even tip geven” roept Jessie die helemaal aan het eind van de tafel zit. “Op onze zuurkoolschotel zat helemaal geen korstje. Kan daar de volgende keer beter op gelet worden? En de pot mosterd was al leeg voordat hij bij ons was! Kan toch ook niet?” De groep knikt instemmend. Er wordt beterschap beloofd en hard geklapt. Waarschijnlijk niet alleen voor Jessie, maar ook voor opnieuw een uitstekend geslaagde avond.