Lisa (19): “Steeds opnieuw je verhaal doen is zwaar”
TW: Dit verhaal gaat over huiselijk geweld, onveiligheid en bedreiging. Lees alleen verder als dat goed voelt. Kijk op Veilig Thuis wat je kan doen bij een onveilige thuissituatie.
Lisa is 19 jaar en vertelt over haar jaren binnen de jeugdzorg, de zoektocht naar passende hulp en hoe moeilijk het kan zijn om je gehoord te voelen wanneer je hulp nodig hebt.
“Steeds opnieuw je verhaal doen is zwaar”
Lisa zit al meer dan tien jaar in de jeugdzorg en heeft al op veel verschillende plekken gewoond. “Dat wisselen en steeds opnieuw je verhaal doen is zwaar.” Inmiddels staat Lisa onder bewind en heeft ze een mentor. Omdat de hulp niet voldoende aansloot, besloot ze over te stappen naar een andere bewindvoerder en mentor. Uiteindelijk kwam ze terecht bij het Leger des Heils. “Hier werken echt fijne begeleiders die bereid zijn om je te helpen. Dat gaf voor het eerst in lange tijd weer een beetje vertrouwen.”
“Ik voelde me niet gehoord”
Lisa vertelt dat ze vaak machteloosheid en frustratie voelde wanneer hulp niet aansloot. “Moeilijke momenten waren er veel: machteloosheid als hulp niet aansloot, en frustratie omdat ik me niet gehoord voelde.” Vooral op haar negentiende voelde dat zwaar. “Zeker als je 19 bent en eigenlijk zelfstandig wilt zijn, voelt het extra zwaar als dingen niet lukken.”
“Het zwaarst was het gevoel dat ik er alleen voor stond, terwijl ik officieel wel ‘hulp’ had.” Ze vertelt dat het veel met haar deed dat ze moest vechten voor dingen die eigenlijk vanzelfsprekend zouden moeten zijn. “Dat je moet vechten voor basisdingen terwijl je al in een kwetsbare situatie zit, maakte me verdrietig en boos tegelijk. Op je 19e wil je vooruit, maar je zit vast.”
“Het voelde soms als zoeken in het donker”
Lisa wist niet altijd waar ze terechtkon voor de juiste hulp of informatie. “In de jeugdzorg krijg je wel namen en instanties, maar wat die precies doen en of ze bij jou passen is vaak onduidelijk.” Vooral de overgang naar volwassen hulpverlening maakte het ingewikkeld. “Zeker in de overgang naar 18+ wordt het extra verwarrend. Het voelde soms als zoeken in het donker.” Daarom zocht Lisa regelmatig online naar informatie. “Ik hoopte te vinden wat mijn rechten waren bij bewindvoering als je 18+ bent, en ervaringen van anderen.” Ze zocht ook herkenning. “Je zoekt bevestiging dat je niet de enige bent.”
“Echte hulp kwam pas toen iemand verder keek dan het dossier”
Lisa denkt dat sommige hulpverleners haar wel wilden helpen, maar dat regels en tijdgebrek soms in de weg stonden. “Achteraf denk ik dat sommige begeleiders wel wilden, maar vastzaten in regels of tijdgebrek.” De grootste verandering kwam toen iemand haar niet alleen als dossier zag. “Echte hulp kwam pas toen ik iemand trof die verder keek dan het dossier.”
“Als je één keer hulp vraagt en het loopt mis, doe je het de volgende keer niet meer”
Volgens Lisa houden schaamte en eerdere ervaringen veel jongeren tegen om hulp te vragen. “Schaamte, en de angst dat je niet geloofd wordt.” Ook het gevoel dat je een last bent speelt mee. “En het idee dat je ‘lastig’ bent. Vooral rond je 18e/19e, als je ‘volwassen’ zou moeten zijn.” Volgens Lisa kan anonimiteit helpen om die drempel lager te maken. “Als je anoniem je verhaal kwijt kunt, is de drempel lager. Je hoeft niet bang te zijn voor oordelen of gevolgen.”
“Luisteren zonder meteen met oplossingen te komen”
Lisa heeft gemerkt dat vooral echte aandacht en begrip verschil maken. “Wat hielp: Begeleiders die echt luisteren zonder meteen met oplossingen te komen.” Ze vond het belangrijk dat iemand eerst erkent wat ze doormaakt. “Die zeggen: ‘dit is kut voor je’ in plaats van ‘je moet positief blijven’.” Wat volgens haar niet hielp, was wanneer alle verantwoordelijkheid bij haar werd gelegd. “Horen ‘je moet zelf de regie pakken’ terwijl je net verdronk in alles.”
“Ik heb geleerd dat hulp vragen niet zwak is, maar juist nodig.”
Ondanks alles heeft Lisa ook veel over zichzelf geleerd. “Dat ik sterker ben dan ik dacht. 10+ jaar in de jeugdzorg overleven vraagt veel.” Ze heeft geleerd dat hulp vragen juist kracht laat zien. “Ik heb geleerd dat hulp vragen niet zwak is, maar juist nodig.” Ook weet ze nu dat ze keuzes mag maken als hulp niet werkt. “Ik mag wisselen van bewindvoerder als het niet werkt, ook als ik 19 ben.”
“Onder bewind staan op je 19e betekent niet dat je dom bent”
Lisa wil dat mensen anders kijken naar jongeren die hulp nodig hebben. “Dat ‘in de jeugdzorg zitten’ niet betekent dat je hulp krijgt die werkt. En dat onder bewind staan op je 19e niet betekent dat je dom bent.” Volgens haar betekent het niet dat iemand gefaald heeft, maar dat systemen ingewikkeld kunnen zijn. “Het betekent dat het systeem ingewikkeld is en je soms iemand nodig hebt die naast je staat.”
“We gaan dit samen uitzoeken”
Een belangrijk moment van hoop kwam toen Lisa bij het Leger des Heils terechtkwam. “Iemand die zei: ‘we gaan dit samen uitzoeken’ en het ook echt deed. Dat kleine moment gaf weer kracht.” Ze merkte hoe belangrijk het is om iemand naast je te hebben die blijft.
Lisa wil andere jongeren meegeven dat ze niet moeten stoppen met zoeken naar passende hulp. “Als je hulp niet goed voelt, mag je om andere hulp vragen. Je bent niet ondankbaar of moeilijk.” Haar belangrijkste boodschap: “Blijf zoeken tot je mensen vindt die passende hulp kunnen bieden. Ze bestaan echt. En hulp vragen mag. Altijd. Ook als je 19 bent.”
Hulp nodig? Je hoeft het niet alleen te doen
Misschien herken je jezelf in (delen van) Fay’s verhaal. Of merk je dat het iets bij je losmaakt. Wat het ook is: je hoeft er niet alleen mee rond te blijven lopen. Hulp vragen mag.
